komend Concert - Koninklijk Concertkoor Hosanna

Koninklijk Concertkoor Hosanna

Bunschoten-Spakenburg
Ga naar de inhoud
Matthäus Passion van J.S. Bach
14 maart 2020 door KC Hosanna in de Noorderkerk Spakenburg


De Matthäus-Passion (BWV 244) is een oratorium gecomponeerd door Johann Sebastian Bach. Het is in Nederland een van zijn bekendste composities en een van zijn langste. De Matthäus-Passion vertelt het lijdens- en sterfverhaal van Jezus als in het Evangelie volgens Matthäus. Nergens ter wereld wordt deze versie zo vaak opgevoerd als in Nederland..

De Matthäus-Passion is geschreven voor twee koren (groepen zangers en instrumentalisten). Een compositie met dubbele koren (cori spezzati) was ten tijde van Bach vooral in de Venetiaanse opera gebruikelijk. Het is aannemelijk dat Bach de compositie, bezetting en instrumentatie vooral aanpaste aan de omstandigheden in de Thomaskirche, die een dubbel koor bevat en waarvoor de compositie bedoeld was. Tegenwoordig is het overigens gebruikelijk om slechts met één groep solisten en met één continuogroep te spelen.
De passie sluit aan bij de werkwijze die Bach ook in een groot aantal cantates toepaste. Er is een aantal hoofdelementen:
  • Recitatieven (de verhaallijn volgens het evangelie van Matteüs), gezongen door solisten. Hiervan zijn twee soorten: het recitativo secco (summier begeleid met lange liggende akkoorden), en het recitativo accompagnato (een recitatief waarin de begeleiding een meer polyfoon karakter heeft)
  • Koralen (die weliswaar uitgecomponeerd de bestaande tekst en melodie volgen van standaardkoralen)
  • Aria's (persoonlijk gedichte teksten, meest in A-B-A-vorm (da capo))
  • Koorgedeeltes (doorgaans commentaren vanuit de menigte op de gebeurtenissen)
De beide zangkoren vervullen op een aantal momenten in de Matthäus-Passion verschillende rollen. Op zes plaatsen vindt een dialoog plaats tussen gelovigen en de ooggetuigen. Koor I "speelt" hierin de rol van de 'Dochters van Zion', een personificatie van tijdgenoten van Jezus en dus ooggetuigen van het verhaal. Koor II staat voor de 'gelovigen' waar en wanneer ook ter wereld. Op andere plaatsen in de Matthäus-Passion staat koor I voor het hogere, goddelijke en koor II voor het lagere, wereldlijke. Op weer andere plaatsen vormen beide koren samen één groot koor.
De Matthäus-Passion heeft een heldere opbouw. Na het groots opgezette openingskoor vertelt de Evangelist het lijdens- en sterfverhaal van Jezus met minimale muzikale begeleiding. Deze vertellijn wordt onderbroken door recitatieven, aria's en koralen, om een individuele of collectieve reflectie op het verhaal te geven. De Matthäus-Passion eindigt bij de dood en graflegging van Jezus met het slotkoor Wir setzen uns mit Tränen nieder.


Koninklijk Concertkoor Hosanna
Terug naar de inhoud